Veteriner Kliniğinde SKT Takibi ve Stok Fire Maliyeti
Aşı ve ilaçlarda son kullanma tarihi (SKT) geçmeden harekete geçme, FIFO sırası, lot kaydı, 'SKT geçti' filtresi, satış engeli ve aylık fire kaydı rutini.
Veteriner kliniğinde stok “bitince sipariş ver” mantığıyla yönetilemez; çünkü kayıp çoğu zaman biten üründe değil, tarihi geçen üründe olur. Aşı şişeleri açıldıktan sonra kullanım süresi kısalır, ilaç kutuları rafa kaybolur, satılan mama ve aksesuarlar son kullanma tarihini gölgede kalır. Sonuçta aynı ürün hem alınmış hem atılmış olur, ama bu “maliyet” faturada değil, ay sonu sayımda ortaya çıkar. SKT takibi, bu sessiz kaybı görünür kılma işidir.
Kısa cevap: Veteriner kliniğinde SKT takibi, her ürüne lot/SKT kaydı açmak, aynı ürünün tarihi en yakın partisini önce kullanmak (FIFO/FEFO), açılmış ürünün “açıldıktan sonra” süresini ayrı izlemek, süresi geçen ürünler için “SKT geçti” filtresi ve satış engeli koymak ve aylık fire (atık) hareketini miktar olarak kayıt altına almakla yapılır. Amaç, satılabilen ve klinik kullanıma kaydırılabilen stoğu ürüne tarihi geçmeden tüketmektir.
1. Neden SKT Takibi Tek Başına Sayım Değildir?
Sayım “ne kadar var” sorusuna cevap verir; SKT takibi “ne kadarı ne zaman geçersiz olacak” sorusuna cevap verir. İkisi birbirinden bağımsızdır. Kritik stok seviyesi “5 dozun altına indi” derken, SKT yaklaşan uyarı “bu 8 doz 30 gün içinde geçersiz olacak” der. Bir klinikte ikisini birden izlemek gerekir, çünkü düşük stok (hızlı sipariş) ve tarihi yaklaşan stok (hızlı tüketim) birbirinin zıddına çalışır.
İki ayrım önemlidir:
- Kutu SKT’si: Ürüne fabrikada basılan son kullanım tarihi. Lot değiştirilmedikçe sabit kalır.
- Açıldıktan sonra kullanım süresi: Çok dozlu aşı şişelerinde (ör. 10 veya 25 doz) açıldıktan sonra ürünün hemen kullanılması gerekir; çoğu ürün aynı gün içinde tüketilmelidir. Bu süre ürünün kendi prospektüsünde yazar ve kutu SKT’sinden farklı bir sınırlamadır.
SKT takibini sadece “kutudaki tarihi” kaydetmek olarak görmek, açılmış şişe riskini tamamen gözden kaçırmaktır.
2. Ürün Türüne Göre Risk ve Aksiyon
Farklı ürün gruplarının SKT riski farklıdır. Aşağıdaki tablo, klinikte en sık rastlanan gruplar için temel kuralı özetler; değerler ürünün prospektüsü ve ruhsatı esas alınarak klinik tarafından doldurulur.
| Ürün grubu | SKT riski | Temel kural | Örnek aksiyon |
|---|---|---|---|
| Soğuk zincir aşı ve enjektabl ilaç | Yüksek | Kutu SKT + açıldıktan sonra kullanım süresi | Açılan şişeyi aynı gün içinde tüket; kalan dozu fire kaydıyla at |
| Çok dozlu aşı şişesi | Yüksek | Açıldıktan sonra kısa kullanım penceresi | Seans planını açılmadan önce yap; dozu sayarak aç |
| Oral ilaç, krem, solüsyon | Orta | Kutu SKT; açıldıktan sonra bozulma | Açıldığı tarihi kutuya yaz; 60 gün içinde dolacakları listele |
| Mama, aksesuar, sarf | Düşük-Orta | Kutu SKT; raf görünürlüğü | Yeni geleni arkaya, tarihi yakını öne koy (FEFO) |
| Satılan (pet shop) ürünler | Orta | SKT geçti filtre ve satış engeli | Kasada tarihi geçen ürünü sepete ekleme |
Tablodaki kural, her klinik için bir “SKT politikası”nın iskeletidir. Sayısal saklama dereceleri ve kullanım süreleri burada yazılmaz, çünkü bunlar ürün prospektüsüne göre değişir; kliniğin stok kartında her ürünün “kutu SKT’si” ve varsa “açıldıktan sonra” alanı ayrı tutulmalıdır.
3. Uygulama: 5 Adımlı SKT Rutini
Bir rutin koymak, yazılıma geçmeden önce kağıt üzerinde de yapılabilir. Asıl fark, rutinin tekrar eden ve kayıtlı olmasıdır.
-
Her ürüne lot ve SKT açın. Aynı üründe birden fazla lot varsa ilki bitmez; takip lot bazında yapılmalıdır.
-
FEFO sırasını uygulayın. İlk giren ilk çıkın (FIFO) genel kuralıdır; tarihe duyarlı ürünlerde ise “önce son kullanma tarihi dolacak” (FEFO) çıkar. Yeni gelen ürünler arkaya, tarihi yakını öne yerleşir.
-
60 gün kuralını işletin. 60 gün içinde dolacakları haftalık liste halinde çıkarın ve клиnik kullanımına kaydırın (ör. telefonla hatırlatılarak hasta sahipleri o hafta içine alınır).
-
Açıldıktan sonra süreyi ayrı izleyin. Açılan şişenin üzerinde açılış tarihi ve saat yazılır; o gün içinde tüketilemeyen doz atılır ve fire hareketi girilir.
-
Süresi geçen ürün için aksiyon belirleyin. Tarihi geçen ürün klinik kullanıma alınamaz; kural “at” değil önce “kullanılabilir mi, iade/geri gönderim var mı?” sorusunu sormaktır.
-
adımda her klinik kendi prosedürünü yazmalıdır: toptancı iadesi, imha veya eğitim numunesi olarak ayırma gibi. Burada önemli olan, bu aksiyonun yazılı ve tekrarlanabilir olmasıdır; “attık” demek yerine fire hareketi girmek.
4. Fire Maliyetini Kaydetmek
Fire kaydı, SKT takibinin doğal sonucudur. Amaç suçlu bulmak değil, miktarı görünür kılmaktır. Ay sonunda “bu ay şu üründen kaç doz fire verildi” sorusuna cevap verebilmek, sıradaki sipariş miktarını ve açma zamanlamasını düzeltir.
Pratik kurallar:
- Fire hareketini miktar olarak girin (doz, kutu, ml). Her fire hareketine neden seçeneği ekleyin: SKT geçti, açıldıktan sonra tüketilemedi, kırıldı, eksik ölçüldü.
- Sayılarda para kullanmak zorunda değilsiniz. Miktar yeterlidir; fire ürünün alış maliyetiyle birleşince kâr etkisi zaten görünür.
- Aylık fire toplamını tek bir sayı olarak takip edin. Birkaç ay sonra hangi ürünlerde ve hangi aylarda (ör. sezon değişimi) yükseldiği belli olur.
- Fire kaydını personel tarafından doldurulan ve yönetici tarafından görülen bir panele taşıyın; aksi halde fire “otel” rafa atılıp unutulur.
Bu rutin, “stok fire maliyeti”ni bir duygudan çıkarıp ölçülebilir bir sayıya çevirir. Miktar ve neden alanları doldurulmaya başlandığında, çoğu klinik fire’inin tek bir üründe ve tek bir dönemle (ör. açılmış aşı şişelerinde) toplandığını görür.
5. Vetenar’da SKT Takibi: Filtre, Satış Engeli ve Kayıt
Vetenar stok modülü, SKT takibini manuel listeye bırakmaz:
- Stok ekranında “SKT geçti” filtresi ve filtreyle aynı sayıya denk gelen bir kart bulunur; yalnızca son kullanma tarihi geçmiş ürünleri listeler.
- Ürün listede “SKT geçti” işaretiyle görünür ve stok ekranından düzeltilebilir.
- Satış ekranında SKT’si geçmiş ürün sepete eklenemez; panel “SKT’si geçmiş ürün satılamaz” uyarısı verir. SKT’si olmayan, bugün bitecek veya ileri tarihli ürünler satılabilir.
- Kritik stok ve SKT ≤ 60 gün filtreleri gösterge panelinde ayrıca görünür.
Bu kurallar, kasada tarihi geçen ürünün “bir kerelik” geçişiyle sessizce hasta sahibine gitmesini engeller. Ücretsiz hesabınızı açarak stok ekranını hemen test edebilirsiniz: app.vetenar.com/signup.
6. Sık Yapılan Hatalar
- Sadece kutu SKT’sini kaydetmek: Açıldıktan sonra süreyi izlememek. Çok dozlu aşı şişelerinde açılış anı bir kayıt noktası olmalıdır.
- FIFO yerine FEFO kullanmamak: Rafın önüne tarihi uzak ürünü koymak, tarihi yakın ürünü arkada bırakmak. Haftalık “önce tarihi yakın” sıralaması bu hatayı engeller.
- Tarihi geçen ürünü “bir süre daha kullanmaya” çalışmak: Hasta güvenliği ve yasal gereklilik açısından risklidir; fire kaydı girilip atılmalıdır.
- Fire’i miktar olarak kaydetmemek: “Birkaç kutu” demek yerine doz/ml sayısı girmek, sonraki ayın sipariş kararını iyileştirir.
- Sayım farkını yaş/lot ayrımından bağımsız görmek: Aynı ürünün farklı lotları aynı SKT’ye sahip olmayabilir.
Sık Sorulan Sorular
Her ürün için SKT kaydı tutmak zorunlu mu?
Zorunluluk klinik türüne ve ruhsatına göre değişir, ama SKT kaydı tutmak yalnızca yasal gereklilik için değil, fire’i görür kılma için yapılmalıdır. Soğuk zincir ve açılmış ürünler için kayıtsız takip neredeyse her zaman fire üretir. Kliniğin kendi prosedürü “lot aç, SKT yaz, fire gir” döngüsü olmalıdır.
SKT’si geçmiş ama açılmamış bir ürünü fire saymak yerine iade edebilir miyim?
Birçok toptancı, belirli koşullarda (ruhsat, iade süresi, orijinal ambalaj) iade veya değişim kabul eder. Bu durumu klinik ve tedarikçi arasındaki anlaşmaya göre yönetmek gerekir; ürünün açılıp açılmadığı iade kararını etkilemektedir. Fire kaydına “iadeye gönderildi” seçeneği eklemek, süreç sonunda gerçekten atılan miktarı görünür kilar.
SKT filtresiyle kritik stok uyarıları aynı şey mi?
Hayır. SKT filtresi “bu ürün tarihi geçmiş”, kritik stok uyarısı “bu ürün miktar bakımından düşük” anlamına gelir. Bir ürün hem kritik olabilir (az kalmış) hem de tarihi yaklaşmış (gelecek hafta dolacak) olabilir; ikisini birlikte yönetmek gerekir.
İlgili Bağlantılar ve Rehberler
- Veteriner Kliniğinde Stok, Aşı ve İlaç Takibi
- Veteriner Klinikte Parazit Programı: İç ve Dış Parazit Takvimi, Hatırlatma ve Stok Yönetimi
- Veteriner Stok Takip Programı
Kaynaklar
- Vetenar — SKT’si geçen ürünlerin satılamaması ve “SKT geçti” filtresi, https://vetenar.com/llms.txt — erişim: 22.10.2026.
- Vetenar — Stok takip programı, https://vetenar.com/veteriner-stok-takip-programi — erişim: 22.10.2026.
- Vetenar — Stok, aşı ve ilaç takibi rehberi, https://vetenar.com/blog/veteriner-klinikte-stok-takibi — erişim: 22.10.2026.
Veteriner Kliniğinizi Sıfır Yazılım Maliyetiyle Yönetin
14 günlük deneme sürümü tuzağına düşmeyin. Vetenar ile hasta takibi, WhatsApp aşı hatırlatma, SOAP muayene, yatış panosu ve kasa tek ekranda — kredi kartı gerekmeden süresiz ücretsiz.
İlginizi Çekebilecek Diğer Rehberler
Veteriner Cerrahide Anestezi Takip Protokolü ve Vital Parametre Çizelgesi
Pre-medikasyon, indüksiyon, idame ve uyanma evrelerinde SpO2, EtCO2, EKG, tansiyon takibi; acil ilaç dozaj tablosu ve malpraktis riskleri.
HukukHasta Sahibinin Aşı veya Tedaviyi Reddetmesi Durumunda Hukuki Prosedür ve Form Düzeni
Kuduz aşısı reddi ve 5996 sayılı kanun, önerilen operasyonu kabul etmeme hali, hekimin sorumluluktan kurtulması ve Tedaviyi Ret Beyanı.