İçeriğe geç
Acil TıpKan NakliLaboratuvarHasta Takip

Veteriner Kliniklerinde Kedi ve Köpek Kan Nakli Protokolü ve Donör Kayıt Takibi

Vetenar Ekibi··3 dk okuma

Kedi (A, B, AB) ve köpek (DEA 1.1) kan grupları, çapraz karşılaştırma (cross-match), donör seçim kriterleri ve acil donör listesi yönetimi.


Şiddetli travmalar, rodentisit (fare zehiri) zehirlenmesine bağlı iç kanamalar, otoimmün hemolitik anemi (IMHA) ve cerrahi komplikasyonlar; veteriner hekimleri acil kan nakli (transfüzyon) kararıyla karşı karşıya bırakır. Acil bir hastanın hayatını kurtaracak kanı ararken telefon rehberinde çaresizce donör aramak, en değerli dakikaların kaybedilmesine neden olur.

Her modern veteriner kliniği, acil durumlar için kayıtlı ve test edilmiş bir donör veri tabanına sahip olmalıdır.


1. Kedi ve Köpeklerde Kan Grupları

Kedi Kan Grupları (Hayati Derecede Kritik!)

Kedilerde üç ana kan grubu vardır: A, B ve çok nadir olan AB.

  • A grubu kedilerde anti-B antikorları zayıftır.
  • B grubu kedilerde ise çok güçlü doğal anti-A antikorları bulunur!
  • B grubu bir kediye yanlışlıkla 1 ml dahi A grubu kan verilirse şiddetli anaflaktik şok ve dakikalar içinde ölüm gerçekleşir. Kedilerde kan grubu testi yapılmadan asla transfüzyon yapılamaz.

Köpek Kan Grupları (DEA Sistemi)

Köpeklerde 12’den fazla eritrosit antijeni (DEA - Dog Erythrocyte Antigen) bulunur; en önemlisi DEA 1.1’dir.

  • DEA 1.1 Negatif: Evrensel vericidir (Universal Donor).
  • Köpeklerde kediler gibi güçlü doğal antikorlar genellikle ilk transfüzyonda bulunmaz; ancak ikinci bir transfüzyon yapılacaksa veya ilk nakilden 4 gün geçmişse mutlaka çapraz eşleştirme (cross-match) yapılmalıdır.

2. Donör Hayvan Seçim Kriterleri

Klinikte donör olarak kaydedilecek hayvanlar şu şartları taşımalıdır:

Kriter Donör Köpek Donör Kedi
Canlı Ağırlık En az 25 kg (zayıf olmamalı) En az 4.5 - 5 kg
Yaş Aralığı 1 - 7 yaş arası 1 - 7 yaş arası
Sağlık Durumu Düzenli aşılı, parazit tedavili, kronik hastalığı yok Düzenli aşılı, sadece evde yaşayan
Bulaşıcı Hastalık Taraması Ehrlichia, Anaplasma, Dirofilaria, Borrelia negatif FeLV, FIV, FIP (Koronavirüs) negatif
Hemoglobin / PCV PCV > %40 PCV > %35
Daha Önce Nakil Öyküsü Daha önce hiç kan nakli almamış olmalı Daha önce hiç kan almamış olmalı

3. Çapraz Karşılaştırma (Cross-Match) Testi

Hızlı test kitleriyle kan grubu belirlense dahi majör ve minör cross-match yapılmalıdır:

  • Majör Cross-Match: Donörün eritrositleri + Alıcının serumu (Alıcının donör kanını parçalayıp parçalamayacağını gösterir).
  • Minör Cross-Match: Donörün serumu + Alıcının eritrositleri.
  • Makroskopik veya mikroskobik aglütinasyon/hemoliz görülürse o donörün kanı kesinlikle kullanılamaz.

4. Kan Nakli Sırasında İzleme Protokolü

Kan nakli özel filtreli kan verme setleriyle yapılmalı; ilk 15 dakika infüzyon hızı çok yavaş tutulmalıdır (0.25 - 0.5 ml/kg/saat):

  • Her 5 dakikada bir vücut sıcaklığı, solunum, kalp atımı ve mukozalar izlenir.
  • Ateşte ani yükselme, yüzde ödem, kusma, titreme veya taşikardi görülürse nakil derhal durdurulur.

5. Vetenar ile Acil Donör Veri Tabanı Yönetimi

  • Donör Etiketi: Kliniğinize gelen iri cüsseli, genç ve sağlıklı hasta kayıtlarına sistemde “Donör Köpek” veya “Donör Kedi (A Grubu)” etiketi atayabilirsiniz.
  • Tek Tıkla Filtreleme: Acil bir vaka geldiğinde hasta listesinden “Donör” filtresini seçerek uygun hayvan sahiplerine anında WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz.
  • Laboratuvar Kaydı: Donörün geçmiş FeLV/FIV ve hemogram sonuçları kartında arşivlenir.
  • Sıfır Masrafla Güçlü Altyapı: 250 aktif hastaya kadar süresiz %100 ücretsiz Vetenar ile acil vaka hazırlığınızı tamamlayın.

İlgili kaynaklar:

250 Aktif Hastaya Kadar %100 Ücretsiz

Veteriner Kliniğinizi Sıfır Yazılım Maliyetiyle Yönetin

14 günlük deneme sürümü tuzağına düşmeyin. Vetenar ile hasta takibi, WhatsApp aşı hatırlatma, SOAP muayene, yatış panosu ve kasa tek ekranda — kredi kartı gerekmeden süresiz ücretsiz.

Kliniğinizi bugün Vetenar’a taşıyın

250 aktif hastaya kadar ücretsiz.